Palermu
Di Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
| Palermu | |
| Muttu: Senatus Popolusque Panormitanus | |
| Nomu ufficiali: | Palermo |
|---|---|
| Pruvincia: | Palermu (PA) |
| Superfici: | 158,88 km² |
| Abbitanti: | 721.163 |
| Dinzitati: | 4.564 ab./km² |
| Cumuni cunfinanti: | Altufonti, Belmunti Minzagnu, Ficarazzi, Isula, Misilmeri, Murriali, Turretta, Villabbati |
| CAP: | 90100 |
| Prifissu telefònicu: | +091 |
Palermu (o Paliemmu ntâ parrata lucali) havi na pupulazzioni, a l'1 di jinnaru dû 2006, di 721.163 abbitanti (quinta cità d'Italia); cunzidirannu la sò area metrupulitana, lu nùmmaru di abbitanti acchiana a 1.063.000. É la cità principali e lu capulocu amministrativu di l'omònima pruvincia e di la Sicilia, Italia.
Ìndici |
[cancia] Storia
Palermu a funnaru nna l'uttavu seculu a.C. li Finici, ntornu a na baia naturali nnâ Sicilia nord-occidintali. U nomu finiciu di Palermu era Zîz, ma li Greci antichi la chiamaru Panormos, ca signìfica tuttu portu.
Palermu arristò finicia nzinu a la Prima Guerra Pùnica (264-241 a.C.), quannu la Sicilia cadìu sutta lu putiri rumanu. Stu piriudu fu unu dî cchiù tranquilli di la sò storia, sutta l'amministrazzioni pruvinciali di Sarausa. Quannu lu Mperu Rumanu si spartìu, la Sicilia e Palermu fìciru parti di lu Mperu Bizzantinu.
La situazzioni stesi accussì nzinu ô nonu sèculu, quannu li Musulmani nvàsiru l'Africa settentrionali e pigghiaru Palermu nnû 831 e tutta la Sicilia nnû 965. Li Musulmani canciaru la capitali di la Sicilia di Sarausa a Palermu (ca pigghiau lu nomu di Balarm), pi la prima vota nnâ storia. All'èpuca musulmana, Palermu addivintò na cità mpurtanti ppi lu cummerciu, la cultura, e avìa cchiossai di 300 moschei. Era n'èpuca di pruspirità e i Cristiani e l'Ebrei putèvunu vìviri 'n paci.
Na vota mannati via l'àrabbi, Palermu cuntinuau lu sò piriudu pròspiru cu li Nurmanni e, doppu, cu li Svevi, spicialmenti duranti li regni di Ruggeru II e Federicu II.
[cancia] Monumenta
La cità di Palermu è china di monumenta di li diffirenti èpichi e stili architittònici. Li principali sunnu:
- Palazzi:
- Chiesi:
- Tiatri:
- Funtani:
[cancia] Frazzioni
Palermu havi diversi frazzioni; li cchiù mpurtanti sunnu Munneddu e Sferracavaddu. Sti frazzioni s'attròvanu tutti dui nta la parti nord di la cità e nni la zona custera. N'avutra frazzione ri Palermu è Baida, ca s'attrova supra a città. é nicariedda, ma troppu tranquilla rrispietto a ddu burdiello ra città.
[cancia] Pupulazzioni
L'evoluzzioni di lu nùmmiru d'abbitanti di Palermu:
- 1550: 55.000 ca.
- 1853: 185.000 ca.
- 1861: 199.911
- 1871: 223.689
- 1881: 244.898
- 1901: 309.566
- 1911: 339.465
- 1921: 397.486
- 1931: 379.905
- 1936: 411.879
- 1951: 490.692
- 1961: 587.985
- 1971: 650.645
- 1981: 701.782
- 1991: 698.556
- 2001: 686.722
- 2004: 679.730
Palermu è l'ùnica granni cità taliana ca di lu 1971 a lu 2001 aumintau lu sò nùmmiru d'abbitanti.
Palermu, nnû 2003, risultau la sèttima cità d'Italia, ntra tutti li 103 cità capulochi di pruvincia, pi la pircentuali di pupulazzioni giuvanili (15-29 anni) cchiù auta: 21,2 %.
[cancia] Àutri cità nnâ pruvincia
| Nta Commons s'attròvanu àutri mmàggini rilativi a Palermu. |
Termini Imerese, Murriali, Bagaria, Cifalù.
Cumuni dâ pruvincia di Palermu

