Groenlannia

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
Cartina dâ Groenlandia.

La Groenlannia (n danisi: Grønland: "Tirra Verdi", e n groenlannisi: Kalaallit Nunaat: "Tirra di l'Omini") è l'isula cchiù granni dû munnu (l'Australia è un cuntinenti), arraccupunata di ghiacci ppi l'84% dâ sô superfici.

Storia[cancia | cancia la surgenti]

La Groenlannia fu una dî culonii dâ Norveggia nzinu ô 1814, quannu passàu sutta il cuntrollu dâ Danimarca; ma fu sulu ntô 1953 c'addivintàu parti dû regnu danisi. Fu tirritoriu danisi nzinu ô 1979, quannu a l'isula ci fu cuncidutu l'autocuvernu (hjemmestyre) dû Folketing, lu parramentu danisi. La liggi trasìu n viguri l'annu siquenti.

Pulitica[cancia | cancia la surgenti]

La Riggina dâ Danimarca riggina Margarita II di Danimarca arresta lu capu di statu dâ Groenlannia. Fu parti dâ Cumunitati Ecunomica Europea, comu tirritoriu danisi, dû 1972 ô 1985 quannu dicidìu di nescìrinni ccu referendum. La Groenlannia resta tirritoriu danisi, puru si geograficamenti la Groenlannia fa parti dâ placca cuntinintali amiricana.

LA sula càmmara, è diciutu Landsting. Havi 31 rapprisintanti vutati dô pòpulu ccô votu prupurziunali e arrestunu ô putiri ppi 4 anni. Vènunu macari du' rapprisintanti vutati ppô parlamientu danisi, lu Folketing.

Lu capu cuviernu èni lu Primu ministru dâ Gruellànnia, paccamora Hans Enoksen. Lu 25 nuvèmmiru dû 2008, lu 76% dô pòpulu diçiu seni ccô Referendum gruellannisi ppâ Liggi dô cuvirnarisi (Autunumia).

La capitali capitali dû Groenlannia è Nuuk (Godthåb, 'n lingua danisi). La citati havi 13.000 abbitanti cumposta a l'80% di groenlandisi e ô 14,5% di danisi.

Ecunumia[cancia | cancia la surgenti]

Lu GHRG (Greenland Home Rule Government) fici na pulítica fiscali strinciuta â fini dô 1980, ca iu n favuri ô surplus ntê cunta púbblichi mantiniennu a mflaziuni vascia. La Gruellànnia appiersu suffriu ppi curpa di na críscita ecunòmica tinta ntô 1990, ma dô 1993 la cunumia soi iu miègghiu.

Culligamenti[cancia | cancia la surgenti]

Guida dâ Groenland

Turismu Groenlandisi




Paisi dû Munnu | Amèrica
Amèrica Sittintriunali: Canadà | Stati Uniti | Mèssicu
Amèrica Cintrali: Aiti | l'Antilli | (li) Bahama | Belizi | Barbados | Costa Rica | Cubba | Dominica | Guatemala | Giamaica | Grenada | Honduras | Nicaragua | Panamà | Ripùbbrica Duminicana | El Salvador | Saint Kitts e Nevis | Santa Lucia (nazzioni) | Saint Vincent e Grenadine | Trinidad e Tobagu
Amèrica Miridiunali: Argintina | Bolivia | Brasili | Cili | Colombia | Ecuaturi | Gujana | Paraguai | Perù | Surinami | Uruguai | Venezzuela