Sceccu

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
Sceccu
Sciccareddu ô pàsculu
Sciccareddu ô pàsculu
Classificazzioni scintìfica
Regnu: Animalia
Filu: Chordata
Classi: Mammalia
Òrdini: Perissodactyla
Famigghia: Equidae
Gèniri: Equus
Speci: E. asinus
Nomenclatura Binomiàli
Equus asinus
Linnaeus, 1758

Lu sceccu - quarchi vota chiamatu macari asinu dâ nfruenza taliana e ciucciu nta li dialetti dû cuntinenti (salintinu e calabbrisi), unni si dici macari sumeri ntâ zona jonica comu Sidernu e Locri - è n'armali di soma sìmuli ô cavaddu ma cchiù nicu, câ testa grossa, aricchi longulini e manteddu di culuri griciu uniformi.

Orìggini dû nomu[cancia | cancia la surgenti]

L'etimoluggiìa dâ parola sceccu è diffirenti dî na classica etimoluggìa di na parola siciliana. Nfatti la parola nun havi equivalenti fònici cû stissu significatu né ntô latinu, né ntô spagnolu, italianu, àrabbu ô francisi. La palora "sceccu" parirìa vèniri dû turcu eşek. Puru Micheli Pasqualinu parra di n'uriggini turca. Pirò s'attrovanu àutri lingui di origgini innueuropea ca hannu nu nomu sìmuli: nta l'armenu si dici իշակ ("ishak") e ntô russu ишак ("ìshak") e l'eòlicu (antica parrata greca) ίκκος ("iccos"), ca scìnninu diretti dâ radici innueuropea h₁éḱwos ( palora pi "cavaddu"). Agghiuncennu, parirìa macari câ la palora turca sarìa nu prestitu di via armena.

Razzi siciliani[cancia | cancia la surgenti]

Cci sunnu tri razzi di scecchi siciliani: lu Firranti o Griciu Sicilianu o sulu Sicilianu, è lu sceccu chiussai diffusu; lu Rausanu, tipicu di l'autuchianu di Rausa e lu Pantalicu o Sceccu di Pantiddarìa, ca casi estintu ormai è.

Lu sceccu ntâ cultura siciliana[cancia | cancia la surgenti]

Lu sceccu fa parti dâ tradizzioni siciliana nzinu dî tempura cchiù antichi. L'antichi pòpuli dû Miditirràniu avìanu granni rispettu pi st'armali tantu ca nni facìanu nu cultu (l'Onulatrìa). La curtura rurali dî campi nni facìa n'armali assai prizziusu pi li famigghi, tantu ca quannu c'era malutempu, mi nun s'impaddava câ frevi, lu curcavanu dintra ô càudu. Lu sciccareddu è lu titulu di na canzuna pupulari siciliana. Na virsioni fu riggistrata ntô 2008 dû cèlibbri tinuri sicilianu Robbertu Alagna. Asistunu puru assai fàuli e cunti supr'ô sceccu, comu "Lu sceccu cacadinari". Esisti puru nu jocu di carti chiamatu lu sceccu o lu sciccareddu

Liami di fora[cancia | cancia la surgenti]

Wikimedaglia
Chista è na vuci nzirita nni l'artìculi n vitrina, veni a diri ca è una dî mègghiu vuci criati dâ cumunità.
Fu ricanusciuta nnô 2 di uttùviru 2011

S'hai traduciutu n'artìculu o hai criatu na vuci e riteni ca sia lu casu di fàrila canùsciri picchì è cumpreta n tuttu, signàlila. Naturalmenti, sunnu boni accittati suggirimenti e canciamenti chi mìgghiùranu lu travagghiu.

Signala na vuci          Archiviu         Vidi tutti l'artìculi n vitrina