Mpèriu bizzantinu

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
(Rinnirizzata di Mpiru bizzantinu)
abbiccidariu St'artìculu è scrittu 'n sicilianu standard, si stai circannu l'artìculu scrittu 'n calabrisi di Riggiu Calabria (RC), vidi Mperu bizantinu (artìculu 'n calabrisi).



Lu mpèriu bizantinu era la parti est dû Mpèriu rumanu, chi cuntinuàu a campari doppu chi la parti ovest scumparìu. Duràu di lu 395 a lu 1453. La lingua ufficiali era lu grecu bizzantinu, accussì comu puru la cultura. Lu mpiru bizzantinu nascìu grazzi a Teodosiu, chi dividìu lu mpiru rumanu nta la parti ovest e la parti est nta lu 395. Murìu doppu la cunquista di Custantinòpuli (chi oi è Istanbul) dî Turchi nti 1453. La cultura bizzantina cuntìnua a campari nta la riggiuni dâ Calabbria e ntô Salentu, unni oi si pàrranu ancora dui dialetti dû grecu bizzantinu, lu grecu-càlabbru e lu grecu-salentinu.

Curiusità[cancia | cancia la surgenti]

Lu mpiraturi Custanti II dicidìu di spustari la capitali di lu mpiru a Sarausa ntô 663. La capitali di lu mpiru fu spustata nàutra vota a Costantinòpuli ntô 668, â morti di Custanti II.

La Sicilia e lu sud Italia, tirritoria bizzantini[cancia | cancia la surgenti]

Lu mpiru bizzantinu versu lu 1040.

La Sicilia fu tirritoriu bizzantinu cu la cunquista di Belisariu ntô 535 sutta Giustinianu I. Ristau ntiramenti bizzantina nzinu ô 827, quannu l`'àrabbi, sbarcati a Mazzara cunquistarru la parti uccidintali dâ Sicilia. Picca a picca, lu mpiru bizzantinu persi li cità principali di Palermu (831) e Sarausa (878). Ntô 900 presidî bizzantini tinèvunu ancora a Taurmina chi fu pigghiata di l'àrabbi ntô 902, e Rumetta chi tummau sulu ntô 965. N'sèguitu, versu lu 1038, Maniaci ripigghiau pruvvisoriamenti lu cuntrollu dâ Sicilia urientali, pi pirdirlu difinitivamenti quarchi annu doppu.

Li bizzantini, a parti quarchi ncursioni àrabba, riniscerru comunqui a mantèniri na prisenza cuntìnua n Calabbria, ntâ Pugghia e a Nàpuli, nzinu â scinnuta dî Nurmanni, versu lu 1060.

Wikimedaglia
Chista è na vuci nzirita nni l'artìculi n vitrina, veni a diri ca è una dî mègghiu vuci criati dâ cumunità.
Fu ricanusciuta nnô 2007

S'hai traduciutu n'artìculu o hai criatu na vuci e riteni ca sia lu casu di fàrila canùsciri picchì è cumpreta n tuttu, signàlila. Naturalmenti, sunnu boni accittati suggirimenti e canciamenti chi mìgghiùranu lu travagghiu.

Signala na vuci          Archiviu         Vidi tutti l'artìculi n vitrina