Castiddubbuonu (PA)

Di Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.

(Rinnirizzata di Casteddubbonu)
Casteddubbonu
Muttu:  
Nomu ufficiali: Castelbuono
Pruvincia: Palermu (PA)
Superfici: 60,51 km²
Abbitanti: 9.640
Dinzitati: 161 ab./km²
Cumuni cunfinanti: Cifalù, Jiraci, Isneddu, Pitralia Suttana, Puoddina, Santu Màuru
CAP: 90013
Prifissu telefònicu: +0921

Castiddubbuonu (Castelbuono pi talianu) è un cumuni dâ pruvincia di Palermu, chi fa partie dûl Parcu di li Madunii.

[cancia] La storia

Castiddubbuonu è un paisi anticu, pi prima cci vìnniru a stari cristiani dûu mari ca scappàavanu pi la nvasioni di àutri genti. iddi si chiamàvanu sicani e vìnniru a stari ntê vòscura vicini. Doppu miliuna d'anni vìnniru li greci e poi li rumani.

Castiddibbuonu addiventa nu paisi granni ntô mediu evu sutta li Vintimiglia ô partiri dû 1300 quannu lu conti Franciscu dicidi di funnàricci un casteddu. Na liggenna dici ca fu p'amuri di Custanza ca lu beddu conti fici lu casteddu e lu paisi. Passaru l'anni e si vitti però ca Custanza un putìa aviri figghi e accussì lu conti la chiudìu dintra lu casteddu e murìu.

Câ crisciutu dû paisi s'acchiànanu li campanari e nàscinu li cresi: la Matrici Vecchia, la Matri a Catina, San Nicolò. ma la storia va avanti e lu paisia addiventa sempri cchiù mpurtanti. Ntô 1454 lu Marchisi di Iragi Giuvanni terzu Vintimiglia porta tuttu lu marchisatu e lu Sacru Teschiu di Matri Sant'Anna ntô casteddu di Castiddibbuonu. Arrìvanu poi mòonaci austiniani, franciscani, duminicani e si jinchi lu paisi d'allittrati e artisti. Ntô 1520 l'artari majuri di Matrici Vecchia agghiorna cu lu granni pulitticu, donu eccelsu dû Marchisi Simuni I.

Ntô 1603 s'arricorda l'arrubbatina di Sant'Anna e ntô 1625 la miraculusa attruvata e lu patrunatu. Ntô 1820 la terra trema e carinu un saccu di cosi comi l'ùrtimu pianu dû casteddu e cupula e campanara di Matrici Nova.

[cancia] Di vidiri

  1. Li castiddi di Vintimiglia ('ntisu di Sant'Anna) cu dintra la Cappedda di Sant'Anna di frat Serpotta
  2. La Matrici Vecchia (fatta d'unni cc'era lu tempiu dû diu suli ni sarva arcuni pezzi comu li culonni; doppu fu fatta muschea e si vìdinu li finesci)
  3. La Matrici Nova
  4. La cresia di San Franciscu
  5. La Funtana di quattu cannola
  6. La cresia di Sant'Antuninu
  7. La cresia di Nunziata
  8. Lu museu cìvicu
  9. Lu museu Minà Palumbo (c'arricogghi tistimunianzi, reperti e biològgici)
  10. La turri dû roggiu
  11. La chiazza 'nnintra
  12. L'Arcu di Sant'Anna

[cancia] Festi principali

  1. Festa patrunali dâ matri Sant'Anna 17-27 giugnettu
  2. Festa dûu Crucifissu 13-14 sittèmmiru
  3. Simana di Pasqua e Venniridìa Santu
  4. Bambinedda - 8 di sittèmmiru
  5. Santa Luciuzza di Campagna - prima duminicadìa di sittèmmiru
  6. Santa Luciuzza di paisi - 13 di dicèmmiru
  7. Matro u Rusarii - ùurtima duminicadìa di uttùviru
  8. San Juvann - 24 di giugnu
  9. Cannilivari - da tufania a data chi cancia-
Strumenta pirsunali