Còmmisu

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
Còmmisu
Comiso-Stemma.png
Muttu: Post casmenarum fata nitida resurgo
Nomu ufficiali: Comiso
Pruvincia: Rausa (RG)
Superfici: 64,93 km²
Abbitanti: 30.577
Dinzitati: 470,92 ab./km²
Cumuni cunfinanti: Ciaramunti, Rausa, Vittoria
CAP: 97013
Prifissu telefònicu: +0932
Situ ufficiali: {{{situufficiali}}}

Còmmisu (o U Còmisu ntâ parrata lucali) è nu cumuni di 28.389 abbitanti dâ pruvincia di Rausa.

Storia[cancia | cancia la surgenti]

Lu primu nzidiamentu di l'òmu n Còmmisu fu agghiri ô secunnu millenniu apprima di Cristu, quannu li Sìculi stàvanu nti li muntagni di Còmmisu.

La matrici ô Còmmisu

Si pinza ca doppu â culunizzazioni greca ntô Cozzu Apolla cc'era la mistiriusa Kasmenai, na citati mìtica.

Havi na sfunnacata di resti grechi e rumani: mpurtanti sunnu li termi Dianae Fons, vicinu â Chiazza Fonti Diana.

L'agghicata dê Bizzantini, doppu di scurrirìi dê bàrbari, dunò nu novu arrupigghiu: la citati si pigghia li mura e tutti li nùcli abbitativi si mèttunu nzèmmula pi furmari lu casali di Còmicio (chiamatu appoi Jhòmiso).

Ma la vera storia di la citati accuminza cu li Araunisi ca dunanu lu fèudu dû Còmmisu a Federico Speciario di Missina, ntô 1296. Iddu si fici fari nu palazzu-casteddu ca addivintò lu centru dô paisi.

Appoi lu fèudu agghicò ntê manu di Giuvanni Chiaramunti e ntô 1392 addivintò di Birnandu Cabrera, catalanu e conti di Mòdica. Ma sò figghiu Giuvanni si nnibbitò e vinnìu la citati ntô 1453 a Don Periconio II dê Naselli, nòbbili d'antica famigghia ca tènniru lu fiudu nzinu ô XVIII sèculu e, sutta iddi, lu Còmmisu agghicò a na bona pusizzioni ecunòmica e suciali grazzi a liggi cchiù muderni.

A l'accumminzagghia dû XVII sèculu lu rinnuvamentu ca avìa statu nta li sèculi prima, si glucca pi tanti mutivi: la funnazzioni dû Casali di Vittoria cu tanti cummisari ca si nni jiru a Vittoria, la pesti dû 1624 e, appoi, lu tirrimotu dû 1693, cu 90 morti.

Ma li cummisari cuntinuaru a travagghiari e fìciru arreri li casi abbattuti ntô stili baroccu.

Ntô piriudu dû fascismu a Còmmisu vinni fatta na basi militari. Nta fini dû 1944, Badoglio ca era lu prisidenti n càrrica, cummannò a tutti li surdati taliani di turnari n guerra. Ma li cummisari, stanchi dâ guerra, ntonzi attacaru la prifittura e dichiararu la ripùbbrica nnipindenti dô Còmmisu, ca durò sulu pi dù misa. L'artèfici di sta ripùbbrica furu arristati e si nni jiru a Ustica.

Ma la nova ripùbbrica li fici nèsciri e turnari ô Còmmisu.

Storia ricenti[cancia | cancia la surgenti]

Nti l'anni '80 n Còmmisu la basi militari fascista fu cunvirtuta dê miricani pi fari na Basi NATO cu mìssili nucliari, smantillata ntô 1991, cu la fini dâ guerra fridda. L'airoportu militari Maglioccu fu ristrutturatu e trasfurmatu n airuportu civili c'avissi a tràsiri n funzioni ntô 2009.

Ô 30 di maiu 2013 è 'n attivu l'airuportu. Lu primu airiu sarà attirratu â lu 1° di giugnu.

Cummisani celibbri[cancia | cancia la surgenti]

Lijami nterni[cancia | cancia la surgenti]

Lijami di fora[cancia | cancia la surgenti]