Va ô cuntinutu

Lady Gaga

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
Lady Gaga (2011)

Lady Gaga, nomu d'arti di Stefani Joanne Angelina Germanotta (Nova York, 28 marzu 1986), è na cantautrici, compositura, attrici e attivista statunitensi di urìggini siciliani.

Artista esuberanti e canusciuta ppi i modi 'ccentrici,[1][2] pigghia u propriu nomi d'arti da lu branu Radio Ga Ga dei Queen. Lady Gaga s'affirmò ntô panurama musicali tantu pû sò modu di fàri pruvucatòriu quantu pi la qualità dî sò esibbiizzioni dû vivu; in molti, infatti, la definiruno una di le migghiuri interpreti di lu pop di lu XXI seculu.[3]

'Ntu lo 2008, doppu aver firmato u so' primu contratto discografico cu la Interscope Records, debuttò a l'etati di suli vintidui anni cu l'album The Fame ca, spintu dî sìnguli multiplatinu Just Dance, Poker Face e Paparazzi, vinnìu cchiù di quìndici miliuna di copî 'n tuttu u munnu.[4] A The Fame fici seguito 'ntu lo 2009 l'EP The Fame Monster, d'unni vinniru estratti i successi mundiali Bad Romance, Telephone e Alejandro.[5] U secunnu album in studiu dâ cantanti, Born This Way, nisciutu ntô dumilaùndici, arrivò ô primu postu nê Stati Uniti d'Amèrica e 'n autri vinti Paisi; u singolo cu u stessu numi fu puru u cchiù viluci di la storia a registrare un miliuni di copie vinnuti 'ntu li vennite 'ncapu iTunes, cifra agghiunciuta 'n suli cincu jorna. A partiri da li dischi ca vinneru appressu, dette n'àutru corpu â sò evuluzzioni musicali grazzi a nu saccu di gèniri diversi, ntra cui a mùsica alittrònica in Artpop (2013), u jazz cu Cheek to Cheek (2014, nzèmmula a Tony Bennett), u soft rock grazzi a Joanne (2016), la mùsica house cu Chromatica (2020) e ppi finiri u synth pop in Mayhem (2025). Tutti i so' album, inclusa a culonna sunora A Star Is Born Soundtrack (2018), agghiunceru a cima dâ Billboard 200. Cu Chromatica, n’autra vota, Lady Gaga addivintau l'artista fimminili cchiù viloci a ottèniri sei debbutti 'n vetta a sta classifica, nta n'arcu di novi anni e dui jorna. 'Nto lu 2025 puru a so' canzuni Die with a Smile, fatta nzémmula a Bruno Mars, conquistò a vetta dâ Billboard Hot 100, facennu addiventari accussì Lady Gaga a terza artista dâ storia a aviri cchiù sìnguli ô primu postu dâ classifica dî Stati Uniti nta tri dicenni diversi (dumila, dumiladeci e dumilavinti), 'n'impresa chi nzinu a ddu mumentu l'avìanu fatta sulu Michael Jackson e sò soru Janet Jackson.[6]

  1. (EN) Helen Meriel Thomas, The Many Faces Of Lady Gaga: The Pop Chameleon Through The Years, su NME, 14 settembre 2016. URL consultato il 18 dicembre 2025.
  2. News | Fashion | Grazia, su graziadaily.co.uk. URL consultato il 18 dicembre 2025.
  3. (EN) Jay CridlinTimes staff, Lady Gaga is more than a provocateur. She's the best live performer in pop, su Tampa Bay Times. URL consultato il 18 dicembre 2025.
  4. (EN) David Browne,Jon Dolan,Jon Freeman,Will Hermes,Christian Hoard,Julyssa Lopez,Mosi Reeves,Jody Rosen,Rob Sheffield,Noah Shachtman, 100 Best Debut Albums of All Time, su Rolling Stone, 1º luglio 2022. URL consultato il 18 dicembre 2025.
  5. (EN) David Browne,Jon Dolan,Jon Freeman,Will Hermes,Christian Hoard,Julyssa Lopez,Mosi Reeves,Jody Rosen,Rob Sheffield,Noah Shachtman, 100 Best Debut Albums of All Time, su Rolling Stone, 1º luglio 2022. URL consultato il 18 dicembre 2025.
  6. (EN) Gary Trust, Lady Gaga & Bruno Mars’ ‘Die With a Smile’ Hits No. 1 on Billboard Hot 100, su Billboard, 6 gennaio 2025. URL consultato il 18 dicembre 2025.