Pesti

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.

Pi àutri significati taliati pesti (disambiguitati)

La pesti è na malatìa epidimìa ca pigghia pi càusa dû Yersinia pestis, nu battìriu ca si trasmetti tràmiti li pùlici dê ruditura nfittati ca ammùzzicanu l'omu, pinitrannu nti l'urganismu e 'n sècutu ripruducènnusi, pò trasmittìrisi di pirsuna 'n pirsuna quannu è purmunari tràmiti nu corpu di tussi.

Si diffunni facirmenti ntê zoni ca hannu nu clima càudu e ùmitu pirò si la timpiratura media di jornu si manteni ntê 30°C e l'ambienti è siccu s'arriduci di assai lu rischiu.

Cci sunu diversi tipi di pesti secunnu comu lu battìriu si manifesta:

  • Pesti bubbònica: lu battìriu trasi ntê vasi linfàtici riggiunali, causannu la furmazzioni di gruppa sutta â peddi (bubboni).
  • Pesti sitticèmica: lu battìriu quannu càusa la nfizzioni si nni va ntê vasi dû sancu pruvucannu lu canciamentu dû culuri dâ peddi, ca va ntô nìuru.
  • Pesti purmunari: lu battìriu pigghia direttamenti li purmuna, ntra tutti chista è la forma cchiù pisanti.