Stanislau Cannizzaru

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
(Rinnirizzata di Stanislao Cannizzaro)
Jump to navigation Jump to search
Stanislao Cannizzaro

Stanislas Cannizzaru era un chìmicu palermitanu (13 di giugnettu 182610 di maju 1910). Fu lu primu a furmulari, n capu l'ipòtisi di Avogadro, la giustizza dâ tiurìa atòmica e muliculari. Lu sò travagghiu spirimintali fu 'n capu la chìmmica orgànica e spiciarmenti a prupòsitu di l'aldèidi.

Nrô 1841 si riggistrau a l'Universitati di Palermu câ ntinzioni di lauriàrisi 'n midicina, ma prestu si didicau â chìmica. Ntô 1845 e ntô 1846, prima a Pisa e poi a Turinu, è assistenti di Raffaelie Piria (1815-1865), lu chìmicu chi fu primu a priparati l'acidu salicilicu.

Participau nnâ rivuluzzioni nnipinnintista dû 1848 e câ scunfitta dâ rivurtata veni cunnannatu a morti e s'arriparau a Marsigghia ntô maju 1849. Nta l'uttùviru successivu arrivau a Pariggi e ccà travagghiau accantu ô labburatoriu di Michel-Eugene Chevreul unni, travagghiannu cu F. S. Cloz (1817-1883) ntô 1851 riniscìu a ottèniri la cianamidi. Nnô stissu annu ottinìu la cattedra di chìmica e fìsica ô Culleggiu Nazziunali di Alissandria. Ccà nta l'autunnu dû 1855 scuprìu chidda chi ora è nutata comu riazzioni di Cannizzaru: l'aldeidi arumàtichi sunnu dicumposti di una suluzzioni alcòlica di idrossidu di potassiu nta una miscela di àcidi e àlcoli currispunnenti: p'asempiu, la benzaldeidi si dicumponi 'n àcidu benzoicu e alcol benzili.