Urìggini di Sarausa

L'ària fìsica dâ Sicilia unni nascìu Sarausa, disignata di Charles Rollin.

Li stòrici antichi fìciru l'urìggini di Sarausa â stituzzioni dû primu nzidiamentu supra l'ìsula di Ortìggia di parti di culoni curinzi guidati di Archia, nu Bacchiadi (e dunca n'Eràclidi) citatu ntâ liggenna funnatrici dâ polis. La storiugrafìa muderna poni st'abbinimentu e lu succissivu attu di funnazzioni ntô 734 o 733 a.C., n linia câ data pruposta dû stòricu grecu Tucìdidi. La data cchiù antica veni di lu Marmor Parium (na scrizzioni greca c'acchiana â mità dû III sèculu a.C.), ca colloca l'annu 758 a.C. Lu stòricu Filistu pruponi mmeci lu 756 a.C. Strabbuni e Pausania lu Pirigeti dùnanu la data cchiù antica, sustinènnu li funnamenti cuntimpurànii di Sarausa, Sibaridi, e Crutoni, cullucannu accussì la nasciuta dâ polis siciliana nun prima dû 720 a.C.

L'etimoluggìa dû topònimu Sarausa è diffìcili di ntirpritari. È forsi d'urìggini siculana e signìfica acqua salata, dirivata di Syraka, idrònimu di n'antica pantana lucali. La zona sarausana, cilibbrata ntê puemi èpici clàssici, hà statu abbitata nzinu di l'antichitati, comu tistimunianu li nummarusi rasti archiològgici scuperti ntâ zona Ntô giru di picca tempu, criscìu la polis di Sarausa, allargànnusi e funnannu tri suttaculunî cu funzioni militari, situati ntâ cuspidda dâ Sicilia sud-urientali: Akrai, Casmeni, e Eloru (Kamarina pirò nun fu funnata prima dû 598 a.C.).