Va ô cuntinutu

Parramentu Europeu

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
(Rinnirizzata di Paillamento Europeu)
La sala dû parramentu europeu a Bruxelles.

Lu Parramentu Europeu ( PE ) è unu dî dui corpi liggislativi di l' Unioni Europea (UE) e una dî li sò setti istituzzioni . Nzemmula lô Cunsigghiu di l'Unioni eurupea (canusciutu comu Cunsigghiu e nfurmalmenti comu lu Cunsigghiu dî Ministri), adutta la liggi eurupea, a seguitu di na proposta di lâ Cummissiuni eurupea. Lu Parramentu è cumpostu di 720 deputati (eurodeputati), doppu l'elizzioni eurupei dû giugnu 2024, rispettu a nu pricidenti 705 eurodiputati. L'elizzioni su ogni 5 anni. Rapprisenta lu secunnu cchiù granni elettoratu dimucràticu dû munnu (dopu lu Parlamentu di l'Innia ), cu n'elettoratu di circa 375 miliuna di elettura ammissibbili ntô 2024. [1]

Dô 1979, lu Parramentu è direttamenti eletti ogni cinc'anni dê cittadini di l'Unioni eurupea attraversu lu suffraggiu univirsali . A participazzioni nnî elezzioni parlamentari diminuìu ogni vota doppu u 1979 finu ô 2019, quannu a participazzioni aumentò di ottu punti pircintuali e criscìu supra u 50% pâ prima vota dô 1994 . [2] L' età di votu 18 anni pi tutti li stati membri di l'UE tranni Malta, Belgio, Austria e Girmania, unni ha avire 16 anni, e la Grecia, unni ha avire 17 anni [3]

Lu Parlamentu eurupeu havi lu putiri liggislativu picchì l'adozzioni dâ liggislazzioni di l'UE nurmalmenti richiedi la sò appruvazzioni e chiḍḍa dû Cunsigghiu, pi chiḍḍu ca equivali a na liggislatura bicamerali. Tuttavia, un pussedi furmalmenti lu dirittu d'inizziativa (cioè lu dirittu d'accuminciari furmalmenti la procidura liggislativa) ntâ manera ca fannu la maggiuranza dî parlamenti nazziunali dî stati membri, picchì lu dirittu d'inizziativa è na prirugativa dâ Cummissiuni Europea. [4] [5] Tuttavia, lu Parlamentu e lu Cunsigghiu hannu ciascunu lu dirittu di chiediri â Cummissiuni di accuminciari la procidura liggislativa e di prisintari na pruposta.

Lu Parlamentu è, 'n termini di prutocollu, la "prima istituzzioni" di l'Unioni eurupea (minziunata prima ntê sò trattati e ca havi la pricidenza cirimoniali supra l'autri istituzzioni di l'UE), [6] e cunnividi li stissi putiri liggislativi e bilanciari cû Cunsigghiu (tranni pi quarchi questioni unni s'applicanu pruciduri liggislativi spiciali ). Havi probabbilmenti u stissu cuntrollu supra lu bilanciu dâ UE . Â fini, a Cummissiuni eurupea, ca è u ramu esecutivu dâ UE, è responsabbili ô Parlamentu. ‘n particulari, u Parlamentu pò dicìdiri si appruvari o menu u candidatu dû Cunsigghiu eurupeu pû Prisidenti dâ Cummissiuni, e havi ultiriurmenti ‘ncaricatu di appruvari (o rifiutari) a nomina dâ Cummissiuni nni sò inzèmi. Successivamenti pò custringiri l'attuali Cummissiuni a dimissionari aduttannu 'na mozzioni di censura . [7]

Lu prisidenti dû parramentu eurupeu è lu parraturi di l'organismu e prisedi la càmmira multipartitaria. Li cincu gruppi pulìtici cchiù granni sunnu lu Gruppu dû Partitu Pupulari Eurupeu (EPP), l' Allianza Prugrissiva dî Sucialisti e Dimucràtici (S&D), li Patrioti pi l'Europa (PfE), lu Gruppu Europeu Cunzirvaturi e Rifurmisti (ECR) e Rinnova l'Europa (Rinnova). L'ùrtimi elezzioni pi tutta l'UE si tenniru ntô 2024 .

Lu quartieri ginirali dô Parlamentu è ufficialmenti situati a Strasburgu, nâ Francia, e havi li soi uffici amministrativi ntâ Città dô Lussemburgu . I sissioni plenari si tènunu nurmalmenti a Strasburgu pi quattru jorna ô misi, ma certi voti ci sunnu sissioni aggiuntivi a Bruxelles, [8] mentri li riunioni dû cumitatu dû Parlamentu si tènunu principalmenti a Bruxelles, Belgio. [8] [9] Nâ pratica, lu Parlamentu travagghia tri simani ô mise a Bruxelles e na simana (quattru jorna) a Strasburgu.

  1. europarl.europa.eu, http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats.
  2. results-elections2014.eu, http://www.results-elections2014.eu/en/turnout.html.
  3. europarl.europa.eu, https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_ATA(2023)749767.
  4. europarl.europa.eu, http://www.europarl.europa.eu/parliament/public/staticDisplay.do?language=EN&id=46.
  5. theparliament.com, http://www.theparliament.com/policy-focus/foreign-affairs/foreign-affairs-article/newsarticle/poettering-defends-parliaments-role-at-eu-summits/.
  6. europarl.europa.eu, http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?language=EN&type=IM-PRESS&reference=20060728FCS09980&secondRef=0."Parliament's Protocol Service".
  7. europarl.europa.eu, http://www.europarl.europa.eu/parliament/public/staticDisplay.do?language=EN&id=46."Parliament's powers and procedures".
  8. 8,0 8,1 europa.eu, http://europa.eu/about-eu/institutions-bodies/european-parliament/index_en.htm.
  9. eur-lex.europa.eu, http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/oj/2006/ce321/ce32120061229en00010331.pdf.