Regnu di Sicilia
Di Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
Regnu di Sicilia è lu nomu di dda entitati statali ca cuvirnau la Sicilia a partiri di lu 25 dicèmmiru 1130, la ncurunazziuni di Ruggeru II dâ parti di Anacletu II, comu Re di Sicilia, Pugghia e Calàbbria. Havi la sò fini quannu Firdinannu IV di Burboni junci lu Regnu di Sicilia cu chiddu di Nàpuli, purtannu ddocu la capitali e supprimennu lu Parramentu Sicilianu.
[cancia] Lu Regnu di Sicilia nti l'èbbica nurmanna
Sutta li nurmanni lu regnu nasci di pricisu cu la ncurunazziuni di Ruggeru II pi manu di l'anti-papa Anacletu II. Doppu arribbiddiuni di varî stati contru a l'anti-papa (chistu fu cunziddiratu illiggìttimu di nu Cuncìliu Latiranènsi), lu regnu arricevi lu elevatio in regem lu jornu 27 di giugnettu dô 1139 grazzî ô trattatu di Mignanu.
[cancia] Lu Regnu di Sicilia nti l'èbbica sveva
L'èbbica sveva accumenza ntô 1194, quannu Enricu IV addipuni Gugghiermu III di Sicilia (l'ùrtimu munarca nurmannu). Cu li svevi lu Regnu agghiunci lu sò cchiù àutu splinnuri, pricisamenti cu lu Re Fidiricu II, chiamatu "Stupor mundi" (maravigghia di lu munnu) . Mpurtanti dìciri ca a Palermu nasci la "Scola puètica siciliana", ca figghia la prima puisia 'n sicilianu e dâ quali si sviluppa macari, 'n parti, lu talianu scrivutu.
[cancia] Lu Regnu di Sicilia nti l'èbbica angiuina
L'èbbica angiuina accumenza quannu lu Re svevu Manfredi (figghiu di Fidiricu I di Sicilia), veni scumunicatu di lu papa Urbanu IV, ca duna macari la curòna di Re di Sicilia a Carlu I d'Angiò ('n viritati a ncurunàrilu è du' anni doppu lu papa Climènti IV), picchì li svevi èranu cunziddirati nu pirìculu pû Vaticanu. Lu Re Manfredi cerca di addifènniri li sò pussidimenta, ma veni scunfiggiutu e ammazzatu nti la Battagghia di Biniventu. Carlu d'Angiò havi dunca manu lìbbira supra lu Regnu di Sicilia (ca cumprinneva macari li tirritorî di l'Italia miridiunali), e nun persi tempu a trasfiriri la capitali di Palermu a Napuli, jisannu macari la prissiunni fiscali. Tuttu chistu crea 'n Sicilia malcuntentu, ca sfocia nti la Rivuluzzioni dô Vèspiru. Li siciliani addumànnanu dunca l'aiutu di l'aragunisi e chistu cuntribbuisci a stènniri lu cunflittu: lu Papatu e la Francia si mèttunu di la parti di li angiuini, mentri li aragunisi cu li siciliani. La verra si cunchiuri cu la Paci di Cataviddotta, cunsigniannu la Sicilia, sutta lu nomu di Regnu di Trinacria, a Fidiricu III di Trinacria, câ cunnizziuni ca a la sò morti lu regni avìa a turnari a li Angiuini, cosa ca appoi nun succedi.
[cancia] Lu Regnu di Sicilia nti l'èbbica aragunisa
A Petru III d'Aragona succidìu lu figghiu Fidiricu II di Sicilia, lu quali, a sò vota, veni succidutu di la figghia Maria d'Aragòna, ca non lassa iredi. La lìnia di succissiuni di Petru II s'avìa firmatu e cu idda dicasca macari lu tìtuli di Re di Trinacria.
[cancia] Lu Regnu di Sicilia nti l'èbbica spagnola
Lu Regnu di Sicilia, a la fusioni di la Curona d'Aragona ccù chidda di Spagna, vinni junciutu a st'urtima, arristannu furmarmenti nnipinnenti, ma addivintannu de facto nu Vici-Regnu. La Spagna mannava a li voti li sò funzionarî pi pigghiari la carica di Vici-Re, àutri èranu scigghiuti direttu di lu Parramentu Sicilianu, ca nfatti nun vinni mai strugghiutu, p'aggarantiri l'autucuvernu di la Sicilia.
[cancia] Lu Regnu di Sicilia nti l'èbbica piamuntisa
[cancia] Lu Regnu di Sicilia nti l'èbbica napuliunica
Nti lu 1806 li truppi di Napuliuni Bonaparti nvàdunu lu Regnu di Napuli e Firdinannu IV di Burbuni fuji, p'arrifuggiàrisi, a Palermu. Ccà cuncedi la Custituzziuni siciliana di lu 1812, allistennu nu parramentu a dù càmmiri.
[cancia] Lu Regnu di Sicilia nti l'èbbica burbònica
Doppu lu Cungrissu di Vienna Firdinannu IV di Burboni n'àutra vota pigghia lu cumannu dô Regnu di Sicilia e lu junci cu chiddu di Nàpuli, purtannu ddocu la capitali, custruennu nu novu statu ca chiama Regnu dî dui Sicilî. A lu stissu tempu supprimi lu Parramentu Sicilianu, pirdennu accussì Palermu li sedi cintrali dû Cuvernu
.JPG){kind=small}
