Jattu di Schrödinger
Di Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
Lu jattu di Schrödinger eni nu spirimentu mintali di fisica quantistica. Lu spirimentu a statu strummintatu di lu fisicu Erwin Schrödinger. Chissu significa ca nun veni utilizzatu nu jattu veru. S'immaggina di mintìri nu iattu intra nu scatulu isulatu. Nu cuntaturi Geiger e tanticchia di nu limentu radiuattivu rintra lu scatulu. Duoppu tanticchia di tempu, putissi ssiri macari n'ura, unu di l'atumi di lu limentu dicadi mittiennu radiuattivitati. Chissu veni misuratu di lu cuntaturi Geiger ca eni culligatu a na machinicèdda ca rilascia lu vilenu ca avissi a mazzari lu jattu.
A quistioni paradussali ora eni: duoppu n'ura lu jattu eni vivu o mortu? A 'ntirpritazzioni classica di lu spirimentu di Schrödinger's eni ca finu a quannu lu scatulu eni ciusu, lu jattu eni sia vivu ca mortu nta nu statu quantisticu supirimpstu. Quannu lu scatulu si rapi, li stati quantici venunu resi nota a l'ussirvaturi e ppo finarmenti veniri a cuscienza di lu fattu ca lu jattu eni vivu o mortu.Lu prubblema risoltu di lu spirimentu mintali ni fa capiri ca na pirsuna ca rapi lu scatulu intirfirisci câ rialitati 'nta nu livellu macruscopicu (quinni nun eni cchiu lu liveddu micruscopicu dâ fisica quantistica). Chissu ni fa capiri ca a pirsuna ca usserva e lu spirimentu di lu jattu ana ssiri cunzidirati cu rifirimentu a intrambi 'nta lu stessu mumentu sincronicu. Sulu taliannu rintra a scatula unni si sta cumpiennu lu spirimentu a pirsuna infruenza lu statu di vita o di morti di lu jattu. Lu jattu eni sia mortu ca vivu finu a quannu l'usservazzioni prova lu so statu (ca veni ciamatu "supirposizzioni").
| Fìsica |
|---|
| Acùstica | Astrofìsica | Elettrumagnetismu | Fìsica nucliari | Fìsica dî particeddi | Miccànica (fìsica) | Miccànica quantìstica | Òttica | Tiurìa dâ rilativitati | Termudinàmica
|