Culunialismu

Dâ Wikipedia, la nciclupidìa lìbbira.
La carta giugrafica dû Culunialismu ntô munnu nzinu ô 1920

Lu Culunialismu fu na pràtica addupirata dê stati eurupei pi lu sfruttamentu e la spartuta dê paisi di Àfrica, Asia e Ociania, accuminciata ntô sèculu XV, câ scupruta dê novi terri 'n sècutu a l'esplurazzioni, e ca jìu a finiri ntô sèculu XX, quannu câ Guerra Fridda si vinni a scanciari cû mpirialismu miricanu e suvièticu.

Li principali càusi dû culunialismu sunnu:

  • Lu bisognu di novi mircati, ca pussèdinu mpurtanti materi primi, e tirritori pâ pupulazzioni eurupea superchiu.
  • La valìa di pigghiari pristiggiu ntirnazziunali.
  • La cumminzioni di èssiri megghiu comu razza.

Li principali cunziquenzi ntô mentri sunnu:

  • La spummintazzioni di frunteri artificiali, ca foru misi di l'eurupei senza niddunu rispettu pê diffirenzi di pòpuli e culturi. Chisti frunteri hannu jutu a pruvucari guerri, ribbilliuni e straggi ca cuntìnuanu macari tutt'oi.
  • Lu pèrdiri di l'idintità dê pòpuli culunizzati, picchì veni misa câ forza la cultura eurupea senza tèniri mancu 'n cunzidirazzioni chidda lucali.
  • La puvirtà pruvucata dû dipridamentu di tutti li materi primi dû paisi.
  • La dilinquenza comu cuntornu a tutta a miseria pruvucata di l'anni dâ sirvitù.

Liami Esterni[cancia | cancia la surgenti]

Vuci cunzigghiati[cancia | cancia la surgenti]